Hoe circulariteit blijvend onderdeel wordt van de gemeentelijke werkwijze.
De gemeente Zaltbommel heeft de afgelopen jaren duidelijke ambities uitgesproken op het gebied van circulariteit. De uitdaging lag niet zozeer in het formuleren van deze ambities, maar vooral in de vraag: “Hoe zorgen we ervoor dat circulariteit ook daadwerkelijk wordt toegepast, geborgd en blijvend onderdeel wordt van de gemeentelijke werkwijze?”
Samen met YoungProfs is deze vraag beantwoord.
Circulaire economie bij gemeenten: van ambitie naar uitvoering (case Zaltbommel)
Veel gemeenten hebben vandaag de dag duidelijke ambities op het gebied van de circulaire economie. Beleidskaders zijn opgesteld en doelstellingen liggen vast. De praktijk blijkt echter weerbarstig. De vraag is vaak niet óf gemeenten iets met circulariteit willen, maar hoe ze circulariteit daadwerkelijk toepassen binnen projecten, aanbestedingen en gebiedsontwikkeling.
De gemeente Zaltbommel stond voor precies deze uitdaging. Circulariteit was al onderdeel van de bestuurlijke koers, maar binnen de organisatie leefden vragen over de concrete toepassing. Wat betekent circulariteit in een woningbouwproject? Hoe vertaal je ambities naar contracten en selectiecriteria? En hoe zorg je ervoor dat het structureel onderdeel wordt van de werkwijze?
Van beleid naar uitvoering: de rol van YoungProfs
Sinds april 2025 ondersteunt YoungProfs de gemeente Zaltbommel in de rol van Taakaccenthouder Circulariteit. Wat begon als tijdelijke ondersteuning, is inmiddels verlengd tot en met eind 2026. Dit onderstreept de behoefte aan structurele implementatie van circulariteit binnen de gemeente.
De focus lag vanaf het begin niet op extra beleid, maar op het vertalen van ambities naar concrete handelingsperspectieven. Circulariteit werd daarmee geen los thema, maar een integraal onderdeel van ruimtelijke ontwikkeling, economie en inkoop (MVOI).
Circulaire gebiedsontwikkeling in de praktijk: Spellewaard-West
Een belangrijk voorbeeld van hoe circulariteit binnen een gemeente concreet wordt toegepast, is de gebiedsontwikkeling Spellewaard-West.
Binnen dit woningbouwproject heeft YoungProfs bijgedragen aan de Nota van Uitgangspunten en het Stedenbouwkundig Plan, met een duidelijke focus op circulair en biobased bouwen. De kracht van dit project zit in de borging: circulariteit is niet vrijblijvend gebleven, maar vastgelegd in kaders, afspraken met marktpartijen en contractuele instrumenten.
Hiermee is Spellewaard-West uitgegroeid tot een concreet voorbeeld van circulaire gebiedsontwikkeling en circulair bouwen binnen de gemeentelijke praktijk.
Van losse projecten naar structurele borging
Naast individuele projecten is gewerkt aan een integraal circulair raamwerk voor de gemeente. Dit raamwerk verbindt verschillende domeinen, zoals woningbouw, bedrijventerreinen, grondstoffen en maatschappelijk verantwoord inkopen (MVOI).
De grootste impact zit in de borging. Circulariteit is geïntegreerd in bestaande instrumenten zoals beleidskaders, uitvoeringsprogramma’s, tendercriteria en anterieure overeenkomsten. Hierdoor is het niet afhankelijk van individuele inzet, maar een vast onderdeel van de gemeentelijke werkwijze.
Ook op economisch vlak is een stap gezet. De economische visie van Zaltbommel is herijkt, waarbij circulariteit wordt ingezet als motor voor innovatie en lokale ontwikkeling. Om voortgang inzichtelijk te maken, wordt daarnaast gewerkt aan een circulaire nulmeting als basis voor monitoring en sturing.
Wat andere gemeenten hiervan kunnen leren
De case Zaltbommel laat zien dat de grootste uitdaging niet ligt in ambitie, maar in implementatie. Door circulariteit te vertalen naar concrete toepassing, te integreren in bestaande processen en structureel te borgen, ontstaat blijvende impact.
Voor gemeenten in Noord-Brabant en Zuid-Nederland, maar ook daarbuiten, biedt deze aanpak een praktisch voorbeeld van hoe de circulaire transitie daadwerkelijk vorm kan krijgen.
Sta jij als programmamanager circulariteit, beleidsadviseur duurzaamheid of projectleider gebiedsontwikkeling voor een vergelijkbare uitdaging? YoungProfs ondersteunt gemeenten bij het implementeren en borgen van circulariteit, van beleid tot uitvoering.
